'Mister Euro' houdt het voor gezien
'Mister Euro' houdt het voor gezien
Uitgegeven: 27 oktober 2003 12:52
Laatst gewijzigd:
27 oktober 2003 12:54
FRANKFURT - Nog enkele dagen en het avontuur van Wim
Duisenberg als president van de Europese Centrale Bank (ECB) zit
erop. Het zal de 68-jarige Fries zwaar zijn gevallen, omdat de
functie meer politieke lading kreeg dan verwacht.
Toen Duisenberg in 1998 werd aangewezen als ECB-president leek
niets een succesvol vervolg van zijn carrière in de weg te staan.
Smetteloos was zijn blazoen, een reputatie die Duisenberg te danken
had aan zijn vijftien jaar als president van De Nederlandsche Bank.
Het feit dat hij als minister van Financiën in de jaren zeventig de
overheidsfinanciën uit de hand had laten lopen, deed daar niets aan
af.
De vijf jaar als ECB-president hebben Duisenbergs imago echter
enkele deuken bezorgd. De Britse pers noemde hem 'Dim Wim' (Domme
Wim) toen hij weer eens zijn mond voorbij had gepraat. Van dit
stempel is Duisenberg nooit meer afgekomen. Elk woord werd gewogen,
waardoor hij vaak nerveus naar de verplichte persconferenties toog.
In Het Financieele Dagblad bekende hij dat hij op een gegeven
moment maar speciale pilletjes is gaan slikken om wat rustiger te
worden voorafgaand aan deze publieke optredens.
Vooral de Angelsaksische pers had niets op met Duisenberg. Ze
begrepen hem niet, zo vond hij zelf, en zouden ook iets tegen de
ECB zelf hebben. Zeker in vergelijking met het Amerikaanse
centralebankenstelsel was de ECB maar een vreemd instituut: op het
eerste oog onafhankelijk, maar ook gevoelig voor de wijze waarop de
eurolanden politiek met elkaar door een deur kunnen. Duisenberg
leek daardoor soms een roepende in de woestijn als hij bijvoorbeeld
Frankrijk weer maande om iets aan zijn oplopende begrotingstekort
te doen.
Zijn eenzaamheid bleek ook toen de euro kort na zijn introductie
in 1999 in een vrije val terechtkwam. Terwijl politiek Europa zich
enorm druk maakte over de zwakte van de Europese munteenheid, kon
Duisenberg telkens niet veel meer uitbrengen dan dat de euro "de
potentie heeft om te stijgen". En als hij dan toch een andere
reactie gaf, zakte de euro alleen maar verder.
Het dieptepunt bereikte Duisenberg in oktober 2000. Op een vraag
van journalisten van The Times of ingrijpen op de valutamarkten wel
zo verstandig zou zijn gezien de hoog opgelopen spanningen in het
Midden-Oosten, antwoordde hij met "ik zou denken van niet".
Verkeerd, zo oordeelde de buitenwacht, want over
interventiestrategieën mag een centralebankpresident zich nooit en
te nimmer uitlaten. De ongelukkige opmerking bracht zelfs geruchten
in de wereld dat Duisenberg aan aftreden dacht, hetgeen hij
overigens krachtig ontkende.
Duisenberg leek ook niet lekker op zijn stoel te zitten doordat
Frankrijk op zijn positie bleef azen. Steeds weer kwam de kwestie
ter sprake of Duisenberg wel na vier jaar zou aftreden, zoals hij
volgens de Franse president Chirac in 1998 had beloofd. Duisenberg
ontkende deze afspraak en bleef de Fransen treiteren door te
suggereren dat hij langer zou blijven.
In februari 2002 was eindelijk de kogel door de kerk. Duisenberg
maakte bekend per 9 juli 2003 af te treden, op zijn 68e verjaardag.
"Genoeg is genoeg", was zijn korte commentaar.
De aankondiging om te stoppen leek van Duisenberg een ander mens
te hebben gemaakt. Alsof een last van hem was afgevallen, kon hij
opeens grappig uit de hoek te komen op persconferenties. Op de
jaarvergadering van het Internationaal Monetair Fonds en de
Wereldbank verscheen hij onlangs zelfs even in de perszaal voor een
praatje met wie dat wilde.
De 'andere Wim' begon ook langzaam in de commentaren door te
sijpelen. Had een Amerikaanse krant als The Wall Street Journal in
de beginjaren stevige kritiek op het afwachtende rentebeleid van de
ECB, vandaag de dag is er ook plaats voor bewondering. De ECB heeft
met een relatief hoog renteniveau van 2 procent ten minste nog
wapens om de economische malaise te bestrijden. De Federal Reserve
van zijn Amerikaanse collega Alan Greenspan bezit die met een
renteniveau van 1 procent nauwelijks meer. Bovendien is de
communicatie verbeterd. Duisenberg sprak de afgelopen tijd minder
frequent en als hij wat zei was dat doelbewuster.
Ook is er ontzag voor het relatieve gemak waarmee Duisenberg de
Europeanen warm maakte voor de euro. De introductie van de munten
en bankbiljetten, op 1 januari 2002, vierde hij bij vrienden in
Frankrijk. Hij vond het politiek een verkeerd signaal als hij de
officiële feestelijkheden in slechts een van de twaalf eurolanden
bij zou wonen.
Toch was Duisenberg zichtbaar trots op de euro. Bankbiljetten
zullen nog jaren met zijn naam zijn ondertekend. Bescheiden, maar
wel aanwezig, dat is de ietwat stugge Fries ten voeten uit.
Duisenberg zei dit voorjaar te hopen op een klein
afscheidsfeestje met Alan Greenspan en de Britse
centralebankpresident Eddie George, wier carrières toen ook ten
einde leken te lopen. Met George, die met Duisenberg de 'wine and
cheese-club' der centralebankpresidenten aanvoerde, komt het
feestje er zeker. De 77-jarige asceet Greenspan is daarentegen
gevraagd nog een termijn vol te maken.
En hoe ziet Duisenbergs leven er na 1 november uit?
Commissariaten hebben niet zijn belangstelling, zo gaf hij onlangs
aan, omdat boekhouden niet zijn sterkste kant is. En op een
opvallende grijze haardos aan de Friese waterkant hoeven we ook
niet te rekenen. Duisenberg maakte onlangs een einde aan het
fabeltje dat hij van vissen zou houden. "Vissen doe ik niet. Ik
heb het wel zelf in de wereld gebracht, maar het klopt niet."
Reacties op dit bericht? Mail de redactie.
Bezoek ook het economie katern: NU.nl/economie
NU.nl homepage
(c) ANP
Bron "'Mister Euro' houdt het voor gezien" : nu.nl
Hoofd index pagina van "'Mister Euro' houdt het voor gezien"
|
|
|
|