Rode jonkheer Van der Goes van Naters overleden
WASSENAAR - Voormalig PvdA-voorman jhr. mr. M. van der Goes van Naters is zaterdag in
zijn woonplaats Wassenaar overleden. Hij is 104 jaar geworden. De jurist Van
der Goes van Naters was lid van de Tweede Kamer voor de SDAP (1937-1940) en
na de Tweede Wereldoorlog voor de in 1945 mede uit de SDAP voortgekomen PvdA
tot 1967.
De 'Rode Jonkheer' trad in de naoorlogse periode tussen 1945 en 1951 op als
voorzitter van de PvdA-fractie in het parlement. Hij was van zijn titel
jonkheer gebruik gaan maken toen hij vlak voor de oorlog hoorde dat de hele
Nederlandse adel achter NSB-leider Mussert stond.
Marinus van der Goes van Naters bleef Kamerlid tot kort na de Nacht van
Schmelzer in 1966. KVP-fractieleider Schmelzer maakte toen een einde aan het
geestverwante kabinet Cals/Vondeling van KVP, PvdA en ARP. Begin jaren '70
doceerde hij recht en sociologie aan de universiteit van Rwanda.
In de oorlogsjaren verbleef Van der Goes als zogeheten 'Indisch' gijzelaar
in de kampen Buchenwald en Sint Michielsgestel. Op zijn initiatief werd de
parlementaire enquêtecommissie ingesteld naar het regeringsbeleid van 1940
tot 1945.
De 'Rode Jonkheer' stond erom bekend stelselmatig, tot op hoge leeftijd van
zijn hart bepaald geen moordkuil te maken. Hij verwierf er in zowel eigen
gelederen als daarbuiten vaak weinig vrienden mee, maar wel respect. Hij had
er geen moeite mee tegenstanders uit te maken voor "schoften en varkens"
die "platte leugens" verkondigden. In een vraaggesprek in 1994: "
Ik heb voortdurend mijn kop te ver vooruit gestoken, mijn mond voorbij
gepraat en daarvoor klappen gekregen".
Van der Goes zag niets in samenwerking tussen PvdA en VVD. Dat zou maar
leiden tot ellende. Hij was wars van de prille aanloop tot Paars-1 van 1994,
die toen werd voorgekookt in het Des Indes-beraad. "PvdA'ers en VVD'ers
mogen lekker gaan vreten wat ze willen, maar van serieuze samenwerking met
de liberalen kan gegeven onze verschillen van inzicht geen sprake zijn.
Lachwekkend." VVD-voorman Bolkestein kon er in 1994 nog wel mee door: "
eindelijk een echte liberaal". "Vergeleken met hem was Wiegel een
minderwaardig insect." In december 2001 had Bolkestein evenwel
afgedaan. "Die afschuwelijke vlegel. Hij heeft een toonbeeld van
betrouwbaarheid van zichzelf geschapen, maar is hoogst onbetrouwbaar."
Als PvdA-fractievoorzitter kwam Van der Goes hard in aanvaring met premier
Drees, met wie hij eerder in Buchenwald gegijzeld zat. Als latere premier
ervoer Van der Goes Drees evenwel als een "stiekemerd". Toenmalig
CDA-premier Lubbers en PvdA-voorman Kok raadpleegden bij problemen hun
fractieleiders.
"Drees niet, hij deed zoveel mogelijk buiten ons om. Ik had regelmatig
het idee bedrogen te worden door mijn eigen minister-president", zo
blikte Van der Goes van Naters bitter terug over in het bijzonder het
kabinetsbesluit van eind jaren '50 tot de tweede politionele actie tegen de
'rebellen' in Indonesië. "We hoorden het op de radio!"
Van der Goes moest er niet aan denken om honderd te worden. "Is er iets
banalers? Stukjes in de krant, stukjes over zo'n vent die niemand ene donder
meer zegt... je wordt als het ware opgediept, opgespit... bah. Liefst zou ik
het voorkomen. Maar zelfmoord heb ik er niet voor over".
Bron "Rode jonkheer Van der Goes van Naters overleden" : telegraaf
Hoofd index pagina van "Rode jonkheer Van der Goes van Naters overleden"
|
|
|
|